Kiedy operacja jest leczeniem z wyboru?

Operacyjne uwolnienie nerwu pośrodkowego rozważa się, gdy:

  • leczenie zachowawcze (ortezy, ćwiczenia, NLPZ, iniekcje sterydowe) nie przyniosło poprawy po 6–12 tygodniach,
  • w badaniu ENeG widać zaawansowane uszkodzenie nerwu,
  • występuje zanik mięśni kłębu kciuka,
  • dolegliwości znacząco obniżają jakość życia i trwają od miesięcy,
  • hydrodekompresja u tego pacjenta byłaby mniej skuteczna (zaawansowane stadium choroby).

Cel zabiegu

Operacja polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka, wchodzącego w skład troczka zginaczy. Po przecięciu kanał nadgarstka rozszerza się, ciśnienie spada, a nerw pośrodkowy zostaje uwolniony od ucisku.

Przebieg zabiegu krok po kroku

Operacja zespołu cieśni nadgarstka — otwarcie nerwu pośrodkowego
1

Przygotowanie i znieczulenie miejscowe

Pacjent przyjmowany jest w trybie hospitalizacji jednodniowej. Podanie znieczulenia (roztwór lignokainy, bupiwakainy oraz noradrenaliny obkurczającej naczynia).

2

Nacięcie skóry

Niewielkie nacięcie (2–4 cm) po stronie dłoniowej nadgarstka, dokładnie nad przebiegiem więzadła poprzecznego.

3

Przecięcie troczka zginaczy

Pod kontrolą wzroku — bezpieczne, kontrolowane przecięcie więzadła. Sprawdzenie, że nerw został w pełni uwolniony.

4

Zamknięcie i opatrunek

Założenie 2–5 szwów skórnych, opatrunek uciskowy. Cały zabieg trwa zwykle 10–15 minut.

5

Wypis tego samego dnia

Po krótkiej obserwacji pacjent wraca do domu z pisemnymi zaleceniami i receptą na leki.

Zalecenia pooperacyjne

  1. Oszczędzanie operowanej ręki do czasu wygojenia rany.
  2. Elewacja kończyny — dłoń trzymać wyżej niż łokieć (chusta trójkątna, temblak). Działanie przeciwobrzękowe.
  3. Zimne okłady co 2 h przez 15 minut, 4× dziennie, do 3 dni od operacji (Cold Pack, nie bezpośrednio na skórę).
  4. Zmiana opatrunku co 1–2 dni (octanisept + jałowe gaziki) — w poradni rejonowej lub samodzielnie.
  5. Kontrola i zdjęcie szwów po 10–14 dniach w poradni ortopedycznej.
  6. Stopniowy powrót do ćwiczeń ślizgowych nerwu i mobilizacji nadgarstka.

Leki po operacji

  • NLPZ — 1 tabletka dziennie, przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwko zrostom pooperacyjnym;
  • Lek przeciwobrzękowy;
  • Witaminy z grupy B — wspomagają regenerację nerwu;
  • w razie potrzeby — antybiotyk w profilaktyce zakażenia rany.

Powrót do pracy i codzienności

  • Praca biurowa: 10–14 dni (po zdjęciu szwów), z zachowaniem ostrożności;
  • Praca fizyczna: około 4 tygodni zwolnienia lekarskiego;
  • Pełna siła chwytu: wraca po 6–8 tygodniach;
  • Rehabilitacja: pierwsze ćwiczenia po 7–10 dniach, intensywna mobilizacja po zdjęciu szwów.

Możliwe powikłania

Operacja klasyczna jest bardzo bezpieczna, ale jak każdy zabieg niesie ryzyko:

  • infekcja rany pooperacyjnej (~1%),
  • krwiak w okolicy operowanej,
  • tworzenie się blizny łącznotkankowej, która w rzadkich przypadkach może uciskać nerw — to główna przyczyna nawrotów dolegliwości,
  • chwilowe zaburzenia czucia w okolicy blizny,
  • opóźnione gojenie (cukrzyca, palacze).

Cena

Operacja w ramach NFZ — bezpłatna, ale z kolejkami sięgającymi w wielu placówkach 6–18 miesięcy. Komercyjnie: 2 000–3 000 zł za jeden nadgarstek (cena obejmuje konsultację, zabieg, materiały, opatrunek; nie obejmuje zdjęcia szwów).

Czy mogę uniknąć operacji?

W stadiach łagodnym i średnim — tak. Alternatywą bez nacięcia skóry, blizny i rekonwalescencji jest hydrodekompresja nerwu pośrodkowego pod USG. W stadium zaawansowanym — operacja pozostaje metodą z wyboru.

Zastanawiasz się nad operacją?

Konsultacja z badaniem klinicznym i USG pozwoli ocenić stadium choroby i wybrać najlepszą ścieżkę leczenia.

Bibliografia

  1. Banach M., Gryz E. A., Szczudlik A., Zespół cieśni nadgarstka, „Przegląd Lekarski” 2004, t. 61, nr 2, s. 120–125.
  2. Atroshi I. i in., Open versus endoscopic carpal tunnel release: long-term follow-up of a randomized clinical trial, „CMAJ” 2009, 180(6), s. 627–633.
  3. Padua L. i in., Carpal tunnel syndrome: clinical features, diagnosis and management, „Lancet Neurology” 2016, 15(12), s. 1273–1284.