Co to jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka jest chorobą wywołaną przez długotrwałe oraz intensywne uciskanie nerwu pośrodkowego, który znajduje się w kanale nadgarstka. Jest to schorzenie, które często występuje w związku z wykonywaniem pracy zawodowej. Nadgarstek jest tak zbudowany, że między kośćmi wchodzącymi w jego skład oraz otaczającymi je tkankami tworzy się kanał nadgarstka. Kanałem tym przechodzą nerwy, w tym nerw pośrodkowy i właśnie ucisk tego nerwu powoduje schorzenie zespołu cieśni nadgarstka.

Przy wytężonej pracy ścięgien, pojawiają się obrzęk, który wywołuje ucisk na nerw. W początkowej fazie ucisk wpływa na nieprawidłowe odżywienie nerwu, co w konsekwencji powoduje obrzęk włókien nerwu i nasilenie się dolegliwości.

Przyczyny występowania zespołu cieśni nadgarstka.

Najczęściej schorzenie dotyka osoby piszące na maszynie czy klawiaturze komputerowej lub przy długotrwałej pracy z myszką komputerową. Schorzenie to dotyka zazwyczaj osoby w wieku 40-60 lat, przy czym kobiety cierpią na tą dolegliwość dwukrotnie częściej niż mężczyźni.

Poza nabytymi przyczynami występowania tego schorzenia, wyróżnić można jeszcze przyczyny anatomiczne oraz fizjologiczne. Przyczyny anatomiczne mają związek z anomaliami rozwojowymi, np. występowanie dodatkowych ścięgien lub mięśni może mieć istotny wpływ na zespół cieśni nadgarstka. Do fizjologicznych przyczyn występowanie zespołu cieśni nadgarstka zaliczamy: zapalenie stawów, stany zapalne, cukrzyca, alkoholizm, ciąża, przyjmowanie doustne leków antykoncepcyjnych oraz otyłość.

Zespół cieśni nadgarstka – objawy.

Początkowymi objawami są bóle nadgarstka oraz dłoni związanych z ruchem, w dalszym etapie ból występuje również w spoczynku. Prócz bólu występują także mrowienie, kłucia w obrębie palców. Wyjątkiem jest mały palec, w którym nie występują żadne objawy. W dalszym etapie osłabieniu ulega siła mięśniowa, problemem staje się uściśnięcie dłoni czy odkręcenie słoika, przedmioty wypadają z rąk. W początkowym stadium choroby objawy występują jedynie nocą, po przebudzeniu się ranem dłonie mrowieją, co często jest przypisywane nieodpowiedniemu ułożeniu ręki podczas snu, z czasem jednak dolegliwości są na tyle silne, że powodują wybudzanie się chorego w nocy. Objawy nasilają się, kiedy kończyna górna jest uniesiona oraz przy czynnościach wymagających pozycji zgiętego nadgarstka jak mycie naczyń czy kierowanie samochodem.  Opuszczenie ręki przynosi ulgę i osłabienie objawów choroby.

Zespół cieśni nadgarstka – leczenie.

Zginanie i prostowanie nadgarstków powoduje ucisk, dlatego należy utrzymywać dłoń oraz nadgarstek w linii prostej, istotnym elementem jest również odpowiednia gimnastyka nadgarstków, wykonujemy okrężne ruchy nadgarstka przez kilka minut, co poprawie ukrwienie i zmienia ustawienie przygięciowe. Przy długotrwałej pracy nadgarstków wskazane są przerwy, podczas których wykonywać należy ćwiczenia rak, szyi oraz barków. Ćwiczenie wykonujemy codziennie nawet, kiedy brak jest dolegliwości bólowych.

Można również zażywać tabletki przeciwbólowe, ale takie, które mają działanie przeciwzapalne np. aspiryna czy ibuprofen. Można również stosować zimne okłady gdyż zmniejszają obrzęk, nie poleca się stosowanie ciepłych kompresów.

Zaciskanie i prostowanie dłoni niweluje mrowienie. Należy także przestrzegać prawidłowej pozycji do spania, ramiona układamy wzdłuż ciała, wyprostowane nadgarstki, unikamy opadanie rąk poza łóżko. Można stosować specjalne szyny, aby zadbać o prawidłowe ułożenie nadgarstków podczas snu.

Jeśli zapobiegawcze leczenie nie przynosi efektów, konieczna będzie wizyta u lekarza, skieruje ona na fizykoterapie oraz zaleci przyjmowanie witaminy B6, co powinno przynieść poprawę, jeśli jednak brak będzie poprawy konieczne będzie chirurgiczne odbarczenie kanału nadgarstka.

Początkowe zaburzenia funkcjonowania nerwu są odwracalne. Najczęstszą metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny, przeprowadzany jest w znieczuleniu regionalnym (znieczuleniu kończyny) i polega na wykonaniu nacięcia w okolicy nerwu w przypadku operacji otwartej, zabieg ten można wykonać także metoda endoskopową. Im prędzej zdecydujemy się na zabieg chirurgiczny tym lepsze uzyskamy efekty leczenia.

Na filmie wideo w bardzo prosty i obrazowy sposób wyjaśniono czym jest zespół cieśni nadgarstka.

Na czym polega zespół cieśni nadgarstka?

Budowa ludzkiej dłoni jest dużo bardziej złożona niż nam się wydaje. Weźmy pod uwagę np. nadgarstek, traktujemy go, jako całość nie wiedząc, że tak naprawdę składa się on aż z ośmiu połączonych ze sobą kości. Połączenie nadgarstka w całość jest tak rozwiązane, że kości te tworzą tzw. kanał nadgarstka, przez który prowadzone są nerwy, w tym nerw pośrodkowy oraz ścięgna, które umożliwiają nam zginanie palców. W skutek różnego rodzaju czynników, kanał nadgarstka może ulec zwężeniu, co powoduje ucisk na nerw pośrodkowy – taki stan nazywamy – zespół cieśni nadgarstka.

Uciskany nerw powoduje objawy, do najważniejszych z nich zaliczyć możemy ból towarzyszący wykonywaniu ruchów nadgarstkiem. Przy dalszym postępie schorzenia ból występuje także, gdy nadgarstek jest w spoczynku. W obrębie palców możemy odczuwać mrowienie oraz drętwienie. W miarę rozwoju schorzenia możemy mieć trudności z pisaniem na klawiaturze komputerowej, z utrzymaniem przedmiotów w dłoni, osłabnie nam siła mięśni.

Zespół nadgarstka najczęściej występuje w ok pięćdziesiątego roku, życiu, lecz nie stanowi to żadnej reguły, problemy z nadgarstkiem mogą pojawić się, bowiem w każdym wieku. Panie mają delikatniejsze dłonie, przez co problem ten dotyczy ich w większym stopniu aniżeli mężczyzn. Zespół cieśni nadgarstka często objawia się u osób z chorobami reumatycznymi, choć zazwyczaj dotyczy ręki dominującej nie oznacza to, że nie może wystąpić na obu dłoniach jednocześnie. Czytaj więcej…

Coraz więcej osób ma poważne problemy z bólami nadgarstka. Często lekceważymy początkowe objawy schorzenia, które nieleczone może spowodować dysfunkcję naszej ręki na wiele miesięcy. Zespół cieśni nadgarstka, wcześnie leczony nie wymaga długiej rehabilitacji i pozwala szybko przywrócić prawidłowe działanie nerwów i całej dłoni. Jeśli dopuścimy, aby ucisk na nerw pośrodkowy trwał zbyt długo konieczne będzie leczenie operacyjne i długotrwała rehabilitacja.

Kto narażony jest na zespół cieśni nadgarstka?

Mocno rozbudowane obecnie systemy informatycznie przyczyniły się do tego, że komputer jest nieodzownym elementem pracy w bardzo wielu branżach. Zespół cieśni nadgarstka często doskwiera właśnie osobom pracującymi z myszką komputerową lub dużo piszącym na maszynie bądź komputerze. Innym rodzajem czynności odpowiedzialnych za to, że powstaje zespół cieśni nadgarstka są sporty wymagające wytężonej pracy przegubu dłoni, zaliczamy do nich: tenis, kolarstwo czy gimnastyka. Zespół cieśni nadgarstka rozwija się szybciej, gdy przeciążeniu ulegają zginacze palców, dlatego też problemy z nadgarstkiem mogą mieć osoby poruszające się o kulach, osoby, które szyją lub wykonują innego rodzaju czynności obciążające nadmiernie nadgarstek.

Aby uniknąć leczenia operacyjnego powinno zgłosić się do lekarza, gdy tylko zaczną pojawiać się pierwsze objawy, z którymi sobie nie radzimy. W początkowym stadium zespół cieśni nadgarstka możemy leczyć domowymi sposobami, co nie znaczy, że wizyta u ortopedy jest zbędna. Główne objawy wynikają bezpośrednio z uszkodzenia nerwu pośrodkowego, który wraz z ścięgnami odpowiedzialnymi za zginanie palców przechodzi przez kanał nadgarstka. Nerw pośrodkowy kontroluje pracę kciuka, czucie w kciuku oraz w palcu pośrodkowym i serdecznym, a także połowie palca serdecznego. Objawy dokuczają stopniowo, mogą się nasilać w nocy lub wcześnie rano. Głównymi objawami są mrowienie, drętwienie oraz ból. Objawy te najczęściej występują w placach, których czucie kontroluje właśnie nerw pośrodkowy. W miarę jak ucisk na nerw pogłębia dolegliwości objawy te mogą przenieść się na inne obszary ręki. Zespół cieśni nadgarstka może występować na obu dłoniach lub na dłoni, którą wykorzystujemy w większym stopniu. Czytaj więcej…

Zaczynają się problemy z dłonią a ty zastanawiasz się, w czym rzecz. Palce zaczynają drętwieć pojawia się mrowienie, kujący ból w dłoni, który z czasem się nasila. Dłoń niby funkcjonuje prawidłowo leczy uścisk w dłoni słabnie, różnego typu przedmioty wypadają z ręki, a my się zastanawiamy, co jest grane? Jeśli pojawiają się u ciebie tego typu problemy najprawdopodobniej masz zespół cieśni nadgarstka. Przez nasz nadgarstek składający się z ośmiu kości przebiega kanał, przez który doprowadzone do dłoni są ścięgna odpowiedzialne za zginanie palcami oraz nerw pośrodkowy.

Zespół cieśni nadgarstka spowodowany jest uciskiem nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Nerw ten jest odpowiedzialny za poruszanie kciukiem oraz za czucie kciuka oraz dwa i dwóch i pół z najbliższych palców. Wszelkie zaburzenia w przewodnictwie nerwowym mogą powodować dysfunkcję kciuka oraz zaburzenia czucia większości palców. Zaburzenia w przewodnictwie nerwowym może być spowodowane w wyniku opuchlizny wewnątrz kanału nadgarstka lub w wyniku jego przewężenia.

Czym spowodowany jest zespół cieśni nadgarstka?

W większości przypadków nie wiadomo, dlaczego występuje zespół cieśni nadgarstka, lecz znane są czynniki sprzyjające postępującemu uciskowi na nerw pośrodkowy. Jeśli w rodzinie były już występował zespól cieśni nadgarstka, bardzo możliwe, że jesteśmy genetycznie obciążeni. Oprócz obciążeń genetycznych za powstawanie zespołu cieśni nadgarstka mogą odpowiadać niektóre schorzenia. U osób z cukrzycą typu pierwszego oraz drugiego lub z niedoczynnościami tarczycy, o wiele częściej występuje zespół cieśni nadgarstka. Kolejną potencjalną przyczyną mogą być wcześniejsze urazy, które spowodowały, że kość zrastając się przesadnie nam narosła, przez co kanał nadgarstka jest nieznacznie przewężony. Reumatoidalne zapalenie stawów powodujące stany zapalne często również powoduje, że dokucza nam zespół cieśni nadgarstka. Czytaj więcej…

Zespól cieśni nadgarstka pojawiać się może w każdym wieku, przy czym z reguły występuje po czterdziestym roku, życia – znacznie częściej u kobiet. Ucisk na nerw pośrodkowy, gdy trwa dostatecznie długo może doprowadzić do dysfunkcji naszej dłoni. W lekkich przypadkach zespół cieśni nadgarstka leczony jest zachowawczo. Oszczędzanie chorej ręki, zabiegi fizykalne oraz ćwiczenia pozwalają powrócić naszej dłoni do pełnej sprawności. Ucisk na nerw pośrodkowy objawia się drętwieniem lub mrowieniem kciuka oraz najbliższych trzech palców, w dłoni może pojawić się kujący ból. W przypadku pierwszych objawów należy oszczędzać daną rękę oraz ćwiczyć nadgarstki. Gdy okaże się, że nie jest to jednorazowe i objawy powracają warto udać się do lekarza, aby zdiagnozował problem.

Do kogo się zgłosić z zespołem cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka może rozpoznać lekarz rodzinny, po zbadaniu nadgarstka ręki oraz zapoznaniu się z objawami nie powinno być wątpliwości, gdzie leży problem. Lekarz może przeprowadzić kilka prostych testów, aby potwierdzić czy jest to zespół cieśni nadgarstka. Uciskając przez minutę czasu powyżej nerwu pośrodkowego sprawdza czy wystąpią typowe objawy, pojawienie się drętwienia lub mrowienia może świadczyć o podrażnionym nerwie pośrodkowym (zmodyfikowany test Durkana). Kolejnym rodzajem testu jest opukiwanie koniuszkiem środkowego palca nerwu pośrodkowego, który w przypadku uszkodzenia wywoła ból. Ortopedia zna wiele różnego rodzaju testów mogących dać odpowiedź na nurtujące nas pytania. Oprócz wyżej wymienionych stosuje się test: Finkelsteina, Ftomenta, Kirka Watsona, Grinda czy Bunnella. Wszystkie te testy mają jedno wspólne zadanie odpowiedź na pytanie, co się dzieje z naszym i nadgarstkami. Czytaj więcej…

Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie spowodowane uciskiem na nerw pośrodkowy, który wraz z ścięgnami odpowiedzialnymi za zginanie palców przebiega przez kanał nadgarstka. Ucisk na nerw powoduje pojawienie się typowych objawów tj. drętwienie, mrowienie czy ból. Dolegliwości z biegiem czasu mogą się nasilać, co może doprowadzić do całkowitej dysfunkcji naszej dłoni. Zespół cieśni nadgarstka najczęściej pojawia się na dłoni wiodącej lub na obu dłoniach, możemy mieć trudności w chwytaniu małych rzeczy oraz w precyzyjnych ruchach dłoni.

Do końca nie są poznane dokładne przyczyny, które odpowiadałyby za obecny stan rzeczy. Choć nie znamy przyczyny to potrafimy zdefiniować okoliczności, w których zespół cieśni nadgarstka występuje znacznie częściej. Zazwyczaj na powstanie schorzenia zbiega się wiele czynników, a do najważniejszych z nich możemy zaliczyć: nadmierne używanie nadgarstka, choroby zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów), niedoczynności tarczycy, cukrzyca pierwszego i drugiego typu, choroby zawodowe, urazy i złamania, ciąża oraz wiele innych.

Zespół cieśni nadgarstka, czy zawsze konieczna jest operacja?

Im szybciej zgłosimy się do lekarza tym mniej szkód spowodowanych uciskiem na nerw pośrodkowy. W początkowym stadium, zespół cieśni nadgarstka leczymy zachowawczo stosując kinezjoterapię oraz fizykoterapie. Wśród zabiegów fizykalnych możemy wyróżnić: masaże, mobilizacje stawów, zabiegi prądowe lub np. krioterapie w celu zmniejszenia obrzęków ścięgien. Leczenie fizykalne ma za zadanie wspomóc kinezjoterapie, która jest kluczowa na tym etapie leczenia. Czytaj więcej…

Zespół cieśni nadgarstka, jeśli jest nieleczony przyczynia się do powstania poważnych problemów z dysfunkcją naszej ręki. Zanikają mięśnie, nerw pośrodkowy ulega uszkodzeniu a ścięgna palców mogą ulec przykurczeniu. Zespół cieśni nadgarstka powstaje w wyniku ucisku na nerw pośrodkowy, w ok dziewięćdziesięciu procent przypadków przyczyna jest nieznana. Łagodne zmiany możemy leczyć za pomocą dostępnych zabiegów fizjoterapeutycznych a w przypadku bardziej zaawansowanych zmian w grę wchodzi jedynie leczenie operacyjne.

Ucisk na nerw pośrodkowy może być wywołany wieloma czynnikami począwszy od przebytych urazów nadgarstka, cukrzycy, reumatoidalnego zapalenia stawów, po wykonywanie czynności dłońmi mogącymi nadmiernie obciążać nadgarstek po ciąże kończąc. Jak badania wykazały najczęściej problemy maja kobiety, zespół cieśni nadgarstka zazwyczaj objawia się po czterdziestym roku życia, lecz nie ma tutaj reguły.

Jak ogólnie wiadomo, lepiej uniknąć operacyjnego leczenia i korzystać ćwiczeń oraz fizykoterapii. Różnego rodzaju ćwiczenia, masaże, elektrostymulacje, mobilizacja stawów, krioterapia, ultradźwięki oraz wiele innych zabiegów pomoże bezproblemowo powrócić w ciągu kilku tygodni do pełnej sprawności ręki. Terapia wspomagana jest przez unieruchomienie nadgarstka przy pomocy specjalnej szyny oraz zażywania środków przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych.

Jednak nie zawsze można obyć się bez operacji, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów, objawy utrzymują się już ok sześciu miesięcy i brak perspektyw na poprawę konieczna jest operacja. Powrót do zdrowia po zabiegu chirurgicznym trwa dłużej niż samo leczenie operacyjne. Dokładny czas rehabilitacji trudny jest do przewidzenia ze względu na zależność od wielu czynników. To jak przebiegać będzie proces rehabilitacji zależy od rodzaju wykonywanego zabiegu (metoda otwarta lub endoskopowa) oraz od tego, jakie zmiany zostały poczynione przez zespół cieśni nadgarstka.

Zespół cieśni nadgarstka – jak wygląda powrót do zdrowia?

Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – blizny po zabiegu
Autor zdjęcia: HenrykGerlach

Operacja polega na przecięciu więzadła poprzecznego i w ten sposób odbarczenie nerwu pośrodkowego. Do wyboru mam dwie techniki wykonania zabiegu metodę otwartą oraz endoskopową. Metoda otwarta wymaga większego nacięcia nawet do czterech centymetrów (zazwyczaj wystarczą 2cm) natomiast w metodzie endoskopowej do wewnątrz dostajemy się za pomocą niewielkich nacięć. Oba zabiegi wykonywane są w znieczuleniu miejscowym. W metodzie endoskopowej nacięcie wykonywane jest od spodu, co pozwala na mniejsze uszkodzenie tkanek, mniejszą bliznę, łatwiejszą do zagojenia. Tym samym okres rekonwalescencji jest, którzy niż w przypadku metody otwartej. W przypadku techniki endoskopowej lekkie czynności można już wykonywać następną dobę po zabiegu. Powrót do pracy możliwy jest już po kilku tygodniach jednak przy cięższym charakterze prac zalecana jest przerwa mogąca wynosić nawet ponad dwa miesiące.  Bezpośrednio po zabiegu ręka na kilka dni zostaje zabandażowana, utrzymywanie ręki w pozycji podniesionej pomaga zmniejszyć opuchliznę oraz sztywność placów. Zabieg wykonany techniką endoskopową powoduje o wiele słabsze dolegliwości bólowe. Zabieg metoda otwartą wymaga ok sześciu tygodni, aby powrócić do normalnego stanu. W Przypadku metody endoskopowej do czynności trudnych wymagających powtarzalnych ruchów ręka możemy powrócić po ok. czterech tygodniach, jeśli operowana była dominująca ręka. Jeśli zaś operowana ręka nie była wiodąca a czynności nie są cykliczne mogą być wykonywane po trzech dniach po operacji.

To jak długo będzie trwać okres rekonwalescencji w dużej mierze zależeć będzie od nas samych. Zgłaszając się do lekarza zanim schorzenie nie przybierze na sile mamy bardzo duże szanse na uniknięcie leczenia operacyjnego, co znacznie skróci okres rekonwalescencji. Druga sprawa, że nieleczony zespół cieśni nadgarstka może doprowadzić do trwałego uszkodzenia nerwu, odbudowanie nerwu to kilka miesięcy żmudnej rehabilitacji. Brak operacji chirurgicznej to również brak ewentualnych komplikacji, które jak ogólnie wiadomo, mogą przytrafić się nawet przy najprostszym zabiegu. Choć powikłania występują niezmiernie rzadko nie można wykluczyć ewentualności powstania. Lecząc operacyjnie zespół cieśni nadgarstka może wystąpić zakażenie, nadmiernie krwawienie po operacji, uszkodzenie nerwów, blizny trudno się gojące oraz przewlekłe bóle dłoni wywołane tym razem nie przez zespół cieśni nadgarstka. Zespół algodystroficzny, to rzadko występujące powikłanie, które powoduje piekący ból jednej z kończyn i ma długotrwały charakter.